Damasceńsko zaobrączkowany Kraków

Przekazanie biżuterii jakiej nie było do Muzeum Narodowego

W dniu 30.11.2018 r. miałem przyjemność gościć w Muzeum Narodowym w Krakowie przy al. 3 Maja, gdzie prowadziłem z państwem: Michałem Dziewulskim, Józefą Krysińską oraz Piotrem Wilkoszem konsultacje w zakresie historii uzbrojenia oraz technik wytwarzania stali damasceńskiej. W ramach tego, udostępniono mi również liczne eksponaty oraz dokumentację zbiorów muzealnych. Zdobyta wiedza, oraz materiał fotograficzny przyczyniły się znacznie do dalszego ukierunkowania wzorów mojej biżuterii.

Zgłębianie wiedzy o stali damasceńskiej w Muzeum Narodowym w Krakowie przy al. 3 Maja

W ramach podziękowania za poświęcony czas i profesjonalną pomoc ‎29.03.2019 r. przekazałem na ręce reprezentantów dyrekcji pamiątkową obrączkę oksydowaną wykonaną z niebanalnego połączenia materiałów: złoto, żelazo dymarkowe oraz polski meteoryt Morasko. Swoją formą nawiązuje ona do Polskiej tradycji biżuterii powstańczej (tzw. biżuteria czarna). Na powierzchni wygrawerowano daty 1918 – 2018 odnoszące się do rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Obrączka to pierwszy tego typu wyrób w historii złotniczej, łączący doświadczenie dawnych rzemieślników z nowymi, innowacyjnymi technologiami opracowanymi w mojej pracowni.

Wyroby z Galerii Derecki goszczą już w wielu Polskich instytucjach kultury, między innymi: Muzeum Bursztynu w Gdańsku, Muzeum Geologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego, Planetarium w Olsztynie, Planetarium im. Władysława Dziewulskiego w Toruniu oraz w zbiorach Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

Przekazanie biżuterii jakiej dotąd nie było ze stali damasceńskiej miało miejsce w Muzeum Narodowym w Krakowie przy al. 3 Maja

Opowieść o idei przyświecającej powstaniu pierścienia spotkała się z bardzo miłym odzewem zarządu Muzeum Narodowego w Krakowie.

Biżuteria jakiej dotąd nie było, wyjątkowa, pamiątkowa obrączka w setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości.

Miła atmosfera wśród Krakowskich historyków podczas przekazania meteorytowej biżuterii jakiej dotąd nie było.
Od lewej: Magdalena Czubińska, Alicja Kilijańska, Grażyna Wieczorek, Sławomir Derecki.

Niezwykle miła atmosfera panująca w Krakowskim Muzeum Narodowym, upewniła mnie w przekonaniu że damasceński pierścień trafił w odpowiednie miejsce.

1918-2018 rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. Wyjątkowa okoliczność do powstania damasceńskiej obrączki jakiej dotąd nie było.

Umieszczony wewnątrz obrączki odcisk palca rzemieślnika jako ukłon w stronę dawnych mistrzów pozostawiających gmerki na tworzonych dziełach.

Stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości, wyjątkowa rocznica uświetniona wyjątkową biżuterią.

Obrączka z dotykiem rzemieślnika na tle paleniska z którego została zrodzona.

1918-2018 i odcisk palca na damasceńskiej obrączce. Wspomnienie wyjątkowej rocznicy.

Zrodzona z ognia i upadku meteorytowo-damasceńska obrączka staje się metaforą historii polski, odradzającej się niczym feniks z popiołu…

Geneza obrączki

Wieloletnie doświadczenie w mojej pracowni wyewoluowało w sztukę łączenia złota i srebra z niespotykanymi materiałami: artefakty i szkło z czasów rzymskich, meteoryty, elementy uzbrojenia i ozdób antycznych, bursztyny z inkluzjami…

Ostatni rok poświęciłem na dopracowanie technik związanych z dziedziną w której eksperymentuję już od ponad 30 lat – łączenie meteorytu, żelaza wytapianego tradycyjnymi metodami oraz szlachetnych metali na wzór stali damasceńskiej – coś czego w sztuce złotniczej jeszcze nie było. W procesie twórczym staram się wykorzystywać dawno zarzucone techniki oraz zabytkowe narzędzia złotnicze i kowalskie, po to by nadać wyrobom dodatkowej głębi.

Obchody stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości zainspirowały do stworzenia czegoś nowego, co mogłoby wyrazić osobiste podejście do tej ważnej rocznicy. Pamiątkowa obrączka stanowi połączenie idei dwóch projektów wykonanych przez moją pracownię w 2018 roku:

– ”Rotmistrz” – Czarny pierścień oksydowany, stworzony na obchody 100 lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Swoją stylistyką nawiązuje do po powstańczej biżuterii żałobnej, wykonywanej często z żelaza z niewielkimi dodatkami metali szlachetnych. Jego kształt odnosi się do pomnika rotmistrza Witolda Pileckiego we Wrocławiu. Wewnątrz wygrawerowano daty 1918-2018.

– ”Hydrus” (Wąż wodny, gwiazdozbiór nieba południowego ) – para damasceńskich obrączek meteorytowych inspirowanych rzeką Odrą w których udało mi się dopracować technikę łączenia złota ze strukturą meteorytu w sposób odmienny niż miało to dotychczas miejsce w innych obrączkach.

Wykończenie pierścienia czerpie z tradycji ”biżuterii czarnej” która w żadnym innym kraju nie posiada tak mocno zakorzenionej w kulturze narodowej symboliki. Na powierzchni, podobnie jak w pierścieniu ”Rotmistrz” wygrawerowano daty 1918-2018. Materiał z którego wykonano pierścień to polski meteoryt Morasko, żelazo dymarkowe z polskiej rudy darniowej z okolic Calisi oraz złoto. Całość w połączeniu z ideą towarzyszącą powstaniu nabiera ponadczasowej wymowy silnie związanej z tradycją i historią Polski.